Komið þið sæl og ég þakka ykkur fyrir spurningasíðunar

Mig langaði að spyrja hvort „lifandi/heilbrigð“ kirkja væri skilgreinanleg og ef svo væri hvernig sú skilgreining gæti hugsanlega hljóðað. Eru einhver grunneinkenni sem kirkja þarf að hafa til þess að vera „lifandi/heilbrigð“ gagnvart Guði. Og að sama skapi getur kirkja þá haft einkenni þannig að lýsa má henni sem „deyjandi/dauðri“ kirkju?

með fyrirfram þökk

Sæll og blessaður og takk fyrir að fylgjast með hér á síðunni!

Spurningin sem þú berð upp er áhugaverð og ætti að vera þeim ofarlega í huga sem tilheyra því stóra samfélagi sem kirkjan er. Víst má ætla að svörin við þeirri spurningu séu af ólíkum toga eftir því hvar fólk stendur gagnvart þeim tilvistarspurningum sem kristin trú leitast við að svara.

Að mati þess sem hér ritar er það einkenni á lifandi og heilbrigðri kirkju að hafa hugrekki og forsendur til þess að endurskoða sjálfa sig í takt við samfélagsbreytingar og út frá þeirri köllun sem kirkjan hefur. Þetta er í anda kjörorðs siðbreytingarinnar um að kirkjan þurfi stöðugrar siðbreytingar við: „Ecclesia semper reformanda est“.

Grunneinkenni í stjórnsýslu slíkrar kirkju gætu því verið eftirfarandi:

- Lýðræðisleg uppbygging
- Lifandi samræða við samtímann
- Virk starfsmannastefna
- Virk stefnumótun

Ofangreind atriði einskorðast þó ekki við kirkjuna eins og gefur að skilja. Vandinn sem blasir við ef kirkjan leggur sig of mikið fram um að „tala máli samtímans“ er að hún missi öll sérkenni og þá um leið tilgang sinn. Slík kirkja glatar þá um leið rödd sinni í hinni samfélagslegu samræðu - því sú samræða byggir að miklu leyti á því að hver og einn leggi til heildarinnar af sínum sérkennum.

Í framhaldi af þessu má því segja að eðlileg starfsemi vel starfandi kirkju felist í því að halda á lofti þeim boðskap sem henni er ætlað að boða og miðla:

- Trú á Guð, sem færir okkur þessa góðu sköpun; Jesú Krist, sem dó fyrir syndir okkar og heilagan anda sem starfar mitt á meðal okkar og vekur í okkur allt það sem gott er.
- Von um eilíft líf í samfélagi við Guð
- Kærleika sem við sýnum náunganum.

Heilbrigð og lifandi kirkja sameinar þetta tvennt þar sem saman fer faglegt starf og auðmýkt fyrir þeim grundvelli sem kirkjan byggir á.

Hvað seinni lið spurningarinnar varðar er nærtækast að svara því á þann veg að kirkja sem er í andaslitrunum skortir í það minnsta annan þessara tveggja þátta. Hún hefur ekki burði til þess að flytja boðskapinn eða þá hefur hún glatað honum með einhverjum hætti.

Til þess að fyrirbyggja þau örlög er það hlutskipti kirkjunnar að taka sig reglulega til endurskoðunar og þarf uppbygging hennar að vera með þeim hætti að hún sé fær um að ráðast í slíka sjálfsrýni.

Með kærri kveðju!
Skúli S. Ólafsson