Trúin og lífið
Pistlar


Undirsíður

Eftir sama höfund

Pistlar á trú.is eru birtir undir fullu nafni höfunda og eru á ábyrgð þeirra.



Leita í pistlum

Magnús Erlingsson

Apartheid eilífðarinnar

22. ágúst 2008

I.

Einu sinni var ég staddur í Tel Aviv og hugðist komast upp til Jerúsalem. Ég hafði heyrt að það væri bæði ódýrt og fljótlegt að taka svokallaðan “sérút”-leigubíl. Ég fór á markaðinn og sá þar karla standa við gamla langa Benza og kalla upp heitin á þorpunum, sem þeir voru á leiðinni til. “Jerúselm” spurði ég en karlinn hristi höfuðið. Svo fann ég einn, sem kinkaði kolli til marks um að hann væri á leiðinni til borgarinnar helgu. Ég greiddi farið og settist inn í bílinn og beið svo eftir að hinir farþegarnir kæmu því þessir bílar leggja ekki af stað fyrr en búið er að fylla bílinn. Skömmu síðar settist þarna inn palestínsk kona með tvö börn. Konan var með blæju fyrir andlitinu og hún forðaðist að líta til mín. Svo settist inn ungur maður, Gyðingur, með kippu á höfðinu, en það eru svona hringlaga pottlok, sem margir Gyðingar ganga með samkvæmt siðvenju þjóðar sinnar. Þessi ungi maður var með prjónaða bláa kippu; greinilega frjálslyndur Gyðingur því hinir strangtrúuðu eru yfirleitt með saumaðar svartar kippur. Hann hlaut að hafa verið í hernum. Hinum megin við mig settist svo gamall Arabi með íbogið kónganef. Já, við tróðum okkur níu inn í þennan Benz og svo brunaði karlinn af stað. Ég sætti lagi og leit á hraðamælinn, hann lá í 140 til 160 mest alla leiðina og það var enginn með öryggisbelti, - ekki heldur bílstjórinn. En það, sem kannski var enn undarlegra, var að þarna sátum við, Gyðingar og Palestínuarbar saman í bíl á fleygiferð og svo einn Íslendingur. Í almenningsvögnum geta allir setið hlið við hlið. Jafnvel þó að þjóðir þeirra eigi í stanslausum erjum og deilum þá geta allir setið saman í strætó eða í “sérút”.

II.

Rosa ParksFyrir mörgum árum síðan var reynt að aðskilja fólk í strætisvögnum. Þá voru í Suðurríkjum Bandaríkjanna hafðir sérbekkir fyrir svarta og aðrir fyrir hvíta. Þetta var aðskilnaðarstefna kynþáttanna, apartheid, og þykir í dag vera vond stefna og full af mannhatri og fyrirlitningu. Og einn daginn settist svört kona, hún Rósa Parks á bekk fyrir hvíta fólkið í strætisvagninum í Montgomery. Og hún neitaði að standa upp og var handtekin og dæmd fyrir borgaralega óhlýðni.

Í ágúst 1963 flutti baptistapresturinn Mateinn Lúther King magnaða ræðu við minnismerki Lincolns í Washington þar sem hann ræddi um draum sinn um að svartir og hvítir gætu lifað sama í sátt og samlyndi, í friði og jöfnuði. Já, King átti sér þann draum að mótmælendur og kaþólikkar, Gyðingar og aðrir gætu staðið hlið við hlið og tekið saman höndum og sungið Guði lof og þökk fyrir líf sitt og frelsi. Og kannski er draumur Kings núna loksins að verða að veruleika þegar skoðannakannir benda til að litaður maður geti orðið næsti forseti Bandaríkjanna.

III.

Er apartheid á Íslandi? Hér geta allir setið saman í strætó. Hvítir og svartir geta unnið hið við hlið á færibandinu þar sem fiskurinn rennur framhjá. Íslendingar og Thailendingar starfa saman á elliheimilum. Engu að síður er aðskilnaðarstefnan að skjóta hér rótum og það í kirkjugörðunum af öllum stöðum!

Nýlega voru lögð fram á Alþingi lög um kirkjugarða. Þar er veitt lagaheimild til þess að kirkjugarðar verði stúkaðir niður þannig að það verði sérstakar götur eða reytir fyrir múslíma, aðrar fyrir ásatrúarfólk og enn aðrar fyrir þjóðkirkjufólk og svo framvegis og framvegis. Fólkið, sem gat setið saman í strætó, búið við sömu götuna og í sömu blokkinni allt sitt líf, getur ekki hugsað sér þegar það er dáið að liggja við sömu götuna og hitt liðið. Þetta kalla ég apartheid eilífðarinnar, þetta er aðskilnaðarstefna í kirkjugörðunum. Dáið fólk aðskilið eftir trúarbrögðum! Af hverju þá ekki alveg eins eftir litarhætti eða því með hvaða fótboltafélagi það hélt. Verður sérreitur fyrir KR-ingana í kirkjugörðum Reykjavíkur það sem koma skal!

Lifandi geta menn setið saman en dauðir geta þeir ekki legið hlið við hlið! Þannig er Ísland í dag.

Það er svo merkilegt að fólk getur setið við hliðina á hverjum sem er í bíó, leikhúsi eða strætó. En þegar kemur að dauðanum og kirkjugarðinum þá er sko ekki sama við hliðina á hverjum maður liggur. Þetta er dapurlegur hugsunarháttur. Þarna ná óvildin og fordómarnir út fyrir gröf og dauða. Þetta er apartheid eilífðarinnar.

IV.

Kristin trú boðar ekki aðskilnað fólks heldur einingu, að við séum öll börn Guðs, öll sköpuð í hans mynd. Við erum öll börn jarðarinnar, komin af sameiginlegum forfeðrum. Á þessu hvílir mannhelgin og sú krafa að allar manneskjur eigi rétt á virðingu og umhyggju.

Kristin trú segir líka að þú getir ekki trúað á Guð ef þú elskar ekki náunga þinn. Og náungi þinn er hver sá sem situr við hliðina á þér í strætó. Hver sá, sem getur þurft á þér eða þinni hjálp að halda, er náungi þinn.

“Komið til mín, öll þér sem erfiðið og þunga eruð hlaðin, og ég mun veita yður hvíld”, segir Jesús Kristur. Kristur bauð faðm sinn öllu fólki. Hann læknaði ekki bara Gyðinga heldur líka son kanversku konunnar og svein rómverska hundraðshöfðingjans. Kristur gerði sér ekki mannamun. Og það ættum við heldur ekki að gera.

Ég á mér draum að geta gengið um kirkjugarða á Íslandi og séð þar hlið við hlið legsteina með krossum, búddalíkneskjum, mánasigð, þórshamri eða hvaða öðru tákni, sem vera skal. Ég á mér þann draum að garðarnir, þar sem látnir ástvinir hvíla, endurspegli íslenskt samfélag þar sem ríkir jafnrétti milli fólks, þar sem fólk býr saman í sátt og samlyndi. Ég á mér nefnilega draum um samfélag þar sem karlar og konur, hvítir, svartir og gulir geta unnið saman við að byggja upp réttlátt og gott samfélag. Ég á mér draum um að kristnir og ekki kristnir geti tekið í höndina hver á öðrum og sagt: Bróðir, systir!

Ég á mér þennan draum vegna þess að ég trúi því að einn algóður Guð hafi skapað alla menn og að við séum öll börnin hans.

Ég á mér draum af því að ég les Biblíuna og vil fylgja Jesú Kristi. Ég á mér draum!

Um höfundinn



6 viðbrögð við “Apartheid eilífðarinnar”

  1. Sigurður Árni Þórðarson skrifar:

    Amen.

  2. Jón Yngvi Jóhannsson skrifar:

    Það er óþarfi að líkja fólki við kynþáttahatara þótt það kæri sig ekki um að hvíla í görðum þjóðkirkjunnar eða jarða þar aðstandendur sína. Ég þykist vita að það var ekki ætlun sr. Magnúsar, en menn ættu að fara varlega með myndhverfingar.
    Þið hljótið líka að sjá það sérar mínir að ef ekki á að koma til aðskilnaðar hlýtur fyrsta skrefið að vera að hætta að kalla grafreiti kirkjugarða og hætta að vígja þá alla. Við gætum til dæmis fengið lánað orð úr þýskunni og kallað þá friðargarða ef fólki finnst grafreitur of nöturlegt.

  3. Svanur Sigurbjörnsson skrifar:

    Fyrir mig sem trúlausan mann af húmanískri sannfæringu skiptir ekki máli hvort að ég muni hvíla í vígðri eða óvígðri mold. Vígslan hefur hvort eð er enga merkingu í mínum huga. Hins vegar finnst mér sjálfsagt að sína ykkur kristnum þá tillitssemi að taka ekki pláss í ykkar vígðu reitum. Apartheit? Kannski gagnvart þeim sem eftir lifa, en þetta getur ekki skipt miklu máli hvort eð er nema að tilbúnar meiningar um aðskilnað af annarlegum toga séu settar í umræðuna. Hver vill ekki liggja hjá sínum eða hafa sína nálægt sínum? Það þarf ekki að tákna neitt slæmt.

  4. Magnús Erlingsson skrifar:

    Einu sinni sá ég katólskan prest jarða konu úti í sveit. Katólski presturinn vígði gröfina með því að dreifa á hana vígðu vatni. Hvað varnar því að næsta dag komi búddamunkur eða forstöðumaður annars trúfélags og vígi næstu gröf?

    Við megum ekki vera haldin magískum ótta við önnur trúarbrögð. Hvað ætlum við að gera þegar við setjumst inn í leigubíl og sjáum þar kross hanga á speglinum eða Þórslíkneski á mælaborðinu hjá bílstjóranum? Afþakka farið og bakka öfug út úr bílnum af því að blessaður bílstjórinn er ekki með sömu lífsskoðanir og við?

    Ætla ekki-kristnir fótboltamenn að neita að spila á fótboltavellinum í Ólafsfirði af því að völlurinn var vígður með bæn og blessun af þáverandi sóknarpresti? Grafreitir, íþróttahús, skip og rútur eru iðulega tekin í notkum með formlegri bæn og blessun.

    Alls staðar í kringum okkur eru trúarleg tákn. Við sjáum þau í bíómyndum, á búningum íslenska landsliðisins í handbolta, heyrum þau í þjóðsöngnum okkar o.s.frv. Þeir, sem amast við trúarlegum táknum og tilvísunum á almannafæri eru í raun að amast við tjáningafrelsi fólksins í landinu.

    Alltof oft í sögu mannsins hefur þjóðerni, hörundslitur eða trú verið notuð til að reisa múra á milli fólks, múra sem ala á tortryggni og stundum hatri. Er ekki kominn tími til að afleggja apartheid-stefnuna? Er það ekki nöturlegur bautasteinn að legstaðir á Íslandi séu standandi minnismerki um trúarlega aðskilnaðarstefnu?

  5. Hjalti Rúnar Ómarsson skrifar:

    Ég vildi bara benda á þessa svargrein: Trúarlegt misrétti í lífi og dauða

  6. Jón Sigurðsson skrifar:

    Kærar þakkir fyrir góðan og þarfan pistil. Guð blessi þig.

Allur réttur áskilinn © 2000-2018 Höfundar og þjóðkirkjan. Flettingar 5126.


Pistlar
Postilla
Almanak
Spurningar