Hvað er djákni?

Komdu sæll.

Á síðustu árum hafa 30 manns vígst til starfa í íslensku Þjóðkirkjunni sem djáknar. Margir þeirra eru með B.A. próf úr guðfræðideild Háskóla Íslands, sumir hafa bætt djáknanáminu við annað háskólanám og einstaka sótt nám erlendis. En hvað er djákni?

Johann Hinrich Wichern (1808-1881) er gjarnan talinn einn af frumkvöðlum djáknaembættisins eins og við þekkjum það í dag í Þjóðkirkjunni og systurkirkjum hennar erlendis. En Wichern þessi sinnti munaðarleysingjum í Hamborg um miðbik nítjándu aldar. Þannig má segja að djáknaembættið í þessum kirkjum eigi aðeins 150 ára sögu á bak við sig. En hefðin er eldri. Sú þjónusta sem djáknar sinna aðallega kærleiksþjónustan verður ekki skilin frá kjarna kristins boðskapar. Því að kærleiksþjónustan eru viðbrögð fólksins í söfnuðinum við kærleika Krists. Wichern leit svo á að hver söfnuður þyrfti sinn djákna. Rétt eins og var tilfellið á tímum Postulanna. Þá þótti mikilvægt að sinna kærleiksþjónustu á sama hátt og það var mikilvægt að sinna boðun Orðsins og helgihaldinu. Þannig er greint frá því í 6. kafla Postulasögunnar að söfnuðurinn kaus sér sjö þjóna til að sinna kærleiksþjónustunni.

Í kærleiksþjónustunni eða Diakoníunni fylgir hinn almenni kristni einstaklingur því fordæmi sem Kristur sýndi þegar hann kraup niður, gerðist þjónn og þvoði fætur lærisveina sinna. Við erum öll kölluð til að þjóna hvert öðru. Í starfi djáknanna fær þessi þjónusta á sig fasta mynd. Hún birtist í þjónustunni við ýmsa hópa samfélagsins, óháð lífsskoðun þeirra eða þeim aðstæðum sem þeir eru í hverju sinni. Kærleiksþjónustan öll sem og starf djáknans hefst við altari Krists. Djákninn er sendur til starfa úti á meðal fólksins. Kærleiksþjónustunni allri sem og starfi djáknans lýkur við altari Krists. Þar leggur djákninn allt það sem varð á vegi hans úti á meðal fólksins í hendur Drottins.

Hugtakið djákni er fáum Íslendingum framandi. Margir hafa setið á hesti með því nafni og ófáir skemmt sér yfir sögunni um Djáknann á Myrká. Því er eðlilegt að þegar spurt er hvað er djákni velti Íslendingurinn fyrir sér tengingu við hestamennsku og Myrká. Í hópi djákna eins og meðal allra starfsstétta er að finna hestafólk en líklega bera margir íslenskir hestar nafnið djákni af því að sagan um Djáknann á Myrká hefur verið eigendum einhverra hesta ofarlega í huga. Saga Djáknans á Myrka er sorgleg þjóðsaga um afdrif manns sem hafði það hlutverk að hringja kirkjuklukkum. En saga nútíma djákna er full af framtíðarvon í garð þeirra einstaklinga sem djáknar mæta daglega í starfi sínu. Því Jesús Kristur gefur lífið!

Kveðja,
Pétur Björgvin