Hvert er álit kirkjunnar á Maríu mey? Var hún öðruvísi en aðrar konur að einhverju leyti (fyrir utan að hafa orðið ólétt af Heilögum Anda)? Má tilbiðja hana, biðja til hennar? Ég hef tekið eftir mynd af Maríu mey í Hallgrímskirkju og heyrt oft 'Ave Maria' sungið í kirkjunni, en aldrei vitað hvar kirkjan stendur varðandi hana.

með þökk,
Stefán R Stefánsson

Sæll og blessaður, Stefán.

Þakka þér fyrir að spyrja um afstöðu lúthersku kirkjunnar til móður Jesú.

Samkvæmt evangelískum-lútherskum kristindómi biðjum við ekki til Maríu guðsmóður og við tilbiðjum hana ekki, en við heiðrum hana sem fyrirmynd trúaðra. Hún er sérstök fyrir það að vera reiðubúin að gangast undir að fæða Son Guðs inn í heiminn. Það er rétt hjá þér að ýmsar útgáfur af kveðju engilsins til Maríu, "Ave Maria gratia plena" - Heil vert þú, sem nýtur náðar Guðs - eru oft fluttar í lútherskum kirkjum og er það mjög eðlilegt þar sem um mikils metinn biblíulegan texta er að ræða. Orðin fylla okkur virðingu og lotningu fyrir því mikla hlutverki sem María hafði með höndum og minna okkur á að vera reiðubúin, eins og hún, að hlýða Guði, þó hlutverk okkar verði aldrei jafnt hennar. Eins er með altarismyndir, t.d. yfir hliðaraltari Hallgrímskirkju (norðan megin, Maríumegin í kirkjunni) og Háteigskirkju (sunnan megin), að mynd Maríu guðsmóður með barnið sitt minnir okkur á þann atburð sem einn stendur jafn upprisunni, það að Jesús Kristur fæddist í heiminn til að deila með okkur kjörum.

Hér á landi höldum við Boðunardag Maríu hátíðlegan 5. sunnudag í föstu, sem ekkert endilega er sá dagur sem næstur er rétta deginum, 25. mars. Aðrar Maríumessur eru ekki í heiðri hafðar og þess ber að geta að boðunardagurinn er fyrst og fremst Kristshátíð, fagnaðarhátíð getnaðar frelsarans, og litur messuklæðanna því hvítur, hátíðarliturinn. Samkvæmt frásögunum af fæðingu Jesú (Matt. 1.18-25 og Lúk. 1.26-38) var Jesús getinn fyrir heilagan anda. Í Mt. 1.22-23 er þetta útskýrt með vísan í Jes. 7.14: "Sjá, mærin mun þunguð verða og son ala..." Í hugarheimi frumkirkjunnar kemur leyndardómur veru Jesú Krists þannig fram, að hann var um leið sannur maður og sannur Guð. Trúin á manninn Jesú sem son Guðs speglast þannig í frásögunni af heilögum anda sem föður hans og Maríu sem móður hans. Og hvers vegna skyldum við ekki taka frásöguna bókstaflega? Þar liggur að baki hugsunin um Guð sem kveikir nýtt líf, nýja veru fyrir kraftaverk, endursköpun. Jesús er hinn nýi maður sem upphefur syndafallið.

María er líka tákn kirkjunnar, móður trúaðra, eins og sr. Hallgrímur Pétursson yrkir í Passíusálmi 37.6: "María, Drottins móðir kær, merkir Guðs kristni sanna". Lúther segir m.a. um hana: "...hún varð Móðir Guðs, og í því verki eru henni faldir slíkir og þvílíkir dásemdarhlutir að gengur ofar mannlegum skilning. Því með þessu fylgir allur heiður, öll blessun og einstök staða hennar meðal mannkyns, hvar enginn er jafningi hennar, sú staða að hún eignaðist barn með Föður Himnanna, og hvílíkt barn... Því hafa menn þrýst allri dýrð hennar saman í eitt einasta hugtak, með því að kalla hana Móður Guðs. Enginn getur sagt nokkuð háleitara um hana eða við hana, þótt hann hefði svo margar tungur sem lauf trjánna eða gras vallarins, eða stjörnur himinins eða sand sjávarins. Þetta þarf hjartað að hugleiða, hvað það merkir að vera Móðir Guðs". Og Guðrún Lárusdóttir, rithöfundur, segir þetta vel: "... til heiðurs beztu konunni, er lifað hefur á jörðunni, og um leið til vegsauka konum yfirhöfuð, því að úr þeirra hópi er Kristi kjörin móðir, og jafntímis er konan kölluð til starfs í ríki Krists...Vér tilbiðjum engan vegin Maríu mey, hún var mannleg vera, eins og vér, en við skuldum henni óskipta virðingu, - María er og verður hin fegursta fyrirmynd, sem vér konur eigum".

Vona að þetta hafi svarað spurningum þínum.
Bestu kveðjur,
María Ágústsdóttir.