Trin og lfi
Spurningar

Undirsur

Skyld svr

  1. Hva var gralinn?
  2. Hverjir voru Musterisriddararnir?
  3. Var Jess Gu ea maur?
  4. Hverju myndi a breyta ef Jess hefi veri giftur?
  5. Mlikvarar rit Biblunnar

nnur svr

Svr sem birt voru sama mnui

  1. Hverju myndi a breyta ef Jess hefi veri giftur?
  2. Mlikvarar rit Biblunnar
  3. Hva var gralinn?
  4. Var Jess Gu ea maur?
  5. Hverjir voru Musterisriddararnir?

Hva er gnstk?

rinn spyr:

Hva er gnostik?

Magns Erlingsson svarar:

Komdu sll.

Gnstkismi er safnheiti yfir trarlegar og heimspekilegar hugmyndir, sem uru berandi bi innan kristni, gyingdms og annarra trarbraga vi upphafs tmatals okkar. kjlfar landvinninga Alexanders mikla blandaist grsk menning og hugsun vi menningu og hefir Mi-Austurlanda og hefur etta tmaskei veri kennt vi hellenisma. Gnstkin verur til essum tma.

Tvhyggja efnis og anda
Gnstkin er raun tilraun manna til a skilja heiminn kringum sig og svara spurningum eins og af hverju heimurinn s svona illur og hvert s hi sanna eli mannsins. Og svrin, sem gnstkearnir gfu sr voru au a skilja mjg rttkan htt milli efnis og anda. Hold, efni og myrkur var para saman og sagt vera andsta andans, ljssins og sannleikans. ess vegna hldu margir gnstkear v fram a verldin vri ill og jafnvel skpu af einhverjum rum en hinum alga Gui, sem elskar mennina og vill hjlpa eim. Hr er me rum orum skili milli skaparans og endurlausnarans. etta er stan fyrir v a sumir kristnir gnstkear hfnuu alfari Gamla testamentinu og tldu a gu ess vri allt annar gudmur en s sem Kristur boai.

Ori gnosis merkir ekking og er nafni gnstk ea gnstkismi dregi af essu ori. ekkingin var lykilhugtak hj gnstkeum. Hr er ekki tt vi einhverja frilega ekkingu heldur trarlegu ekkingu ea gudmlegu uppljmun sem freslar manninn r vijum holdsins og illskunnar. Filippusarguspjalli stendur: S sem ekkir sannleikann er frjls en vanekking er fjtur.

Gnstkear litu manninn samsettan r lkama og sl. slinni byggi gudmsneisti ea andi, sem yrfti a virkja me ekkingu og srstkum helgiathfnum. Endurlausn slarinnar vri flgin upphafningu hennar, sem yri mguleg eftir dauann egar slin hefi afklst eirri flk, sem lkaminn er.

Kristsfri
Skum ess a gnstkear litu hold og anda sem sttanlegar andstur var Kristsfri eirra nokku srstk. Gnstkear eins og Cerinthus greindu til dmis milli Krists og Jes. Maurinn Jes var a eirra liti sonur Maru og Jsefs en ekki sonur Gus. Vi skrnina hefi Kristur teki sr blsta honum. Andi Krists kom yfir hann lki dfu. Kristur yfirgaf svo Jes ur en kom a pyntingum hans og daua. Hj Cerinthusi er Jess nokkurs konar fstursonur Gus. Arir gnstikear gengu enn lengra og litu a Jess Kristur hefi einungis birst sviplkama hr jru. Eru eir nefndir doketistar. eir benda a Heilagur andi, Sophia, hafi komi yfir Maru og v hljti afkvmi a vera andlegt en ekki holdlegt.

Samtmamaur Cerinthusar, Basilides, var me svolti ara rskringu daua Jes Krists og upprisu hans. Basilides leit a Jes hefu runni saman eitt hi jarneska og Kristur, sem er ljs fagnaarerindisins. Vi daua hans eyist svo hi jarneska ea glatar formi snu en upp rs slin, sem getur san stigi upp til himins aan sem hn er komin. annig verur tilgangur hjlprisverks Krists a skilja sundur a sem me hinni rngu skpun hefur veri tengt saman.

hrif og tbreisla
Yfirleitt stofnuu gnstkear ekki sjlfst trarbrg heldur strfuu eir srstkum hpum innan gyingdms og kristni. Fr essu eru tvr mikilsverar undantekningar en a eru manikear og mandear. Manitrin var me verulega tbreislu Asu fr 4. ld og allt fram 13. ld egar framrs Mongla lagi essi trarbrg a velli. Mandear eru hins gnstkur srtrarflokkur, sem lifa hefur fram ennan dag suurhluta raks. Melimir hans eru reyndar ekki margir. Mandear eru a uppruna til gyinglegur skrnarhpur. Sjlfir lta eir a Jhannes skrari hafi veri einn r eirra hpi, - hvort sem s skilgreining er rtt eur ei.

Gnstkisminn var ekki a fjldahreyfingu ea strum trarbrgum ef fr er talinn manikeismi. sta ess var s a hreyfingar gnstkea voru yfirleitt fremur lokaar gagnvart umhverfi snu, enda hfu essir hpar neikvtt vihorf til heimsins. Hins vegar er ljst a gnstskar hugmyndir hfu margvsleg hrif hi kristna samflag kirknanna.

Kveja,
Magns Erlingsson

18/5 2006 · Skoa 4822 sinnum


Ummli fr lesendum

  1. Babbit skrifar:
    gt grein, en til vibtar hefi mtt tskra betur eina af helstu stum ess hvers vegna Gnostk ni ekki meiri tbreislu en raun bar vitni. Nefnilega a fimmtu ld eftir Krist ttu sr sta miklar nornaveiar og ofsknir gagnvart Gnostskum trarhpum og hugmyndum. essar ofsknir voru a mestu undir yfirskyni "hefbundins" Kristnidms ar sem Gnostkin var talin gnun vi kenningar kristinnar kirkju og yfirvalda ess tma. Me essu ttuust yfirvld a Gnostkin vri a gera tilraun til a tskra frelsunina, eins og hn var tlku af kirkjunni, me trarlegri heimspeki. Gnostkin hefur hinsvegar tt vaxandi vinsldum a fagna n, srstaklega eftir a hin s.k. "Nag Hammadi" trarit sem fundust 1945 voru ger agengileg.

Langar ig a bera fram spurningu? Geru a hr.

n ummli

Nafn:
 
Netfang:
 
Ummli:
 


Forsa · Skoa svarflokka · Hfundar · Leit

Pistlar
Postilla
Almanak
Spurningar