Góðan daginn.

Eftir fráfall páfa hefur kaþólska trúin verið mikið rædd af landsmönnum, gildi hennar og skoðanir í ýmsum málum. Ég er Lúterstrúar og hef verið allt mitt líf, en ég á kaþólska eiginkonu og börnin okkar eru skráð í kaþólsku kirkjuna.

Mig langaði að leggja inn stutta fyrirspurn til að skýra nokkur atriði sem ég hef verið að velta fyrir mér, svörin þurfa alls ekki að vera löng eða vel útskýrð, mig langar aðeins að vita meginstefnu kirkjunnar í þessum málum:

1. Hver er afstaða kirkjunnar til getnaðarvarna.
2. Hver er afstaða kirkjunnar til fóstureyðinga
3. Hver er afstaða kirkjunnar til samkynhneigðra

Með fyrirfram þökk.

Sæll.

Þakka þér fyrir fyrirspurnina, vonandi eru svörin fullnægjandi þó að ekki geti þau öll verið afgerandi.

1. Einfaldast er málið hvað getnaðarvarnir varðar. Ég þekki enga lútherska kirkjudeild sem setur sig á móti getnaðarvörnum, að minnsta kosti ekki þeim sem koma í veg fyrir að egg og sæði nái saman. Margir telja að annað gildi um lykkjuna vþa að hún kæmi í veg fyrir að frjóvgað egg (samkvæmt skilgreiningunni þá líf því líf hefst við getnað) gæti sest að í legi. En Þjóðkirkjan hefur ekki mótmælt getnaðarvörnum.

2. Lúthersk kirkja leggur áherslu á að samviska kristins fólks skipti máli þegar tekin er afstaða í þessum efnum og að kennimenn kirkjunnar geti ekki bundið samvisku fólks. Þess vegna er fátt um afdráttarlausar yfirlýsingar og gert er ráð fyrir því að fólk geti komist að ólíkum niðurstöðum. Af því leiðir að innan kirkjunnar eru prestar sem eru mjög opnir gagnvart samkynhneigðum og réttarstöðu þeirra en aðrir sem ekki væru þeim sammála um alla hluti. Á sama hátt eru sumir prestar mjög á móti fóstureyðingum en aðrir vilja virða rétt konunnar til að ráða eigin líkama. Einnig er oft bent á aðstæður þeirra sem nýta sér þetta neyðarúrræði. Þannig heyrir þetta mál undir sálgæsluþátt kirkjunnar. Fóstureyðingar er viðkvæmt mál og ásamt þeim snemmómskoðun og greining á “óæskilegum” fóstrum fyrir fæðingu. Í hirðisbréfi biskups Íslands er fjallað um þetta og mér finnst það skýra ágætlega afstöðu margra innan kirkjunnar. Þar segir á bls. 182 – 183:

“Nú þegar hafa rannsóknir og lækningar á fóstrum í móðurlífi valdið straumhvörfum, nú er hægt að grípa inn í og koma í veg fyrir alvarlega sjúkdóma. En þessi tækni gerir líka mögulegt að velja úr “óæskilega” einstaklinga á fósturstigi, og koma í veg fyrir að þeir lifi, einstaklinga sem hugsanlega gætu orðið byrði á samfélaginu. Við verðum að gefa þessu gaum og spyrja: Viljum við slíkt samfélag, þar sem aðeins hið æskilega fær að lifa? Þar sem aðeins hið “hrausta” og “heilbrigða” fær líf? Og erum við tilbúin að mæta næsta skrefi? Næsta skref er líknardauðinn, krafan um rétt manns til að þjáningar ólæknandi sjúkra séu linaðar með beinum aðgerðum. Sú umræða er vaxandi í nágrannalöndum okkar og mun knýja dyra hér ef að líkum lætur. Í heiðni var algengt að börn væru borin út, helst stúlkubörn, og veikburða. Því réðu trúarviðhorf og efnahagslegar forsendur. Krisnin tók fyrir barnaútburð. Það var vegna þess að í kristni er hver einstaklingur álitinn eilífs gildis, Guðs barn, lifandi sál, sköpuð af Guði, elskuð af honum, eilífri elsku.

Á Íslandi voru fóstureyðingar 920 talsins árið 1997. Það er ámóta fjöldi og nemenda í tveimur grunnskólum. Er það eðlilegt? Nei, það getur ekki verið. Hér er ekki við löggjafnann að sakast, né heldur lækna og heilbrigðisstéttir. Og ekki skulum við ásaka mæðurnar sem grípa til þessara úrræða sem þær eiga rétt á samkvæmt kröfu tímanna og lögum landsins. En við megum ekki láta eins og ekkert sé. Finnum til með því lífi sem á í vök að verjast. Lítum í okkar barm og spyrjum út í hugarfarið og þá grundvallarlífsafstöðu sem ræður för í samfélaginu og þessi þróun ber vitni um, ásamt ótal mörgu öðru. Þöggum ekki niður í þeim spurningum né slævum þann sársauka.

Brýnt er að marka fjölskyldustefnu þar sem hagsmunir barna og heimila þeirra eru í fyrirrúmi, að afkomuöryggi sé tryggt og almenn velferð. Og við þurfum að stuðla að hugarfarsbreytingu í þjóðfélaginu til að sporna við óheillaþróun, auka lotningu fyrir lífinu og virðingu fyrir manngildinu, efla og styrkja trú á lífið og líf í trú. “

3. Hver er afstaða kirkjunnar til samkynhneigðra? Í ofangreindu hirðisbréfi er undirstrikað að samkynhneigðir séu velkomnir í samfélag kirkjunnar. Biskup tekur ekki undir þann Biblíuskilning að samkynhneigð sé synd, sbr. Orð hans við setningu prestastefnu 2004:

“Það er mikilvægt kristnu samfélagi að við sýnum hvert öðru virðingu og umhyggju, þolinmæði og umburðarlyndi. Við skulum stuðla að opnu og umburðarlyndu samfélagi og hlusta á sögu og reynslu fólks af virðingu og kærleika. Við hvetjum til virðingar fyrir fólki og lífsmáta þess og vali og andmælum hvers konar fordómum. Eins vísum við á bug andúð gegn samkynhneigðum sem rökstuddar með biblíulegum eða kristilegum rökum og leggja þungar byrðar á fólk. Ég hvet til opinskárrar samræðu og málefnalegra skoðanaskipta án hvers kyns ögrana og öfga.

Samkynhneigðir eru velkomnir í samfélag þjóðkirkjunnar. Það er margyfirlýst stefna, staðfest af prestastefnum og kirkjuþingum. Samkynhneigðir eru sem aðrir umluktir náð og fyrirgefningu Jesú Krists, og eiga á grundvelli skírnar sinnar og trúar sjálfsagðan sess í kristnu samfélagi um orð Guðs og borð. Við verðum að gefa því gaum að samkynhneigðir þurfa oft að líða þjáningar vegna andúðar og fordóma. Þeir þurfa því umhyggju og stuðning hins kristna samfélags til að endurheimta og varðveita jákvæða sjálfsmynd sem Guðs börn og hluti hans góðu sköpunar. Á öllum, samkynhneigðum og gagnkynhneigðum hvílir sama grundvallarskylda trúfesti, ábyrgðar, hófsemi og virðingar. Öll eigum við að lifa samkvæmt kærleiksboðinu: "Þú skalt elska Drottinn Guð þinn af öllu hjarta þínu og náunga þinn eins og sjálfan þig."

Hann hefur einnig í blaðaviðtali staðfest að ekkert sé því til fyrirstöðu að vígja samkynhneigt fólk til prestsþjónustu og prestar Þjóðkirkjunnar hafa blessað staðfesta samvist. Sem stendur er talsverð umræða um það hvort leyfa eigi hjónavígslu samkynhneigðra. Það gerir engin kirkjudeild ennþá, mér vitanlega og telst íslenska kirkjan með þeim frjálslyndustu í þessum efnum. Í þessari umræðu þarf að fara yfir ýmsar grunnspurningar um það til dæmis hvað hjónaband er. Það glímum við við núna, af virðingu fyrir ólíkum skoðunum.

Adda Steina Björnsdóttir