Í gær hafði annar unglingspiltanna minna fengið leyfi til að eiga stefnumót við ógnarsæta stelpu uppí Mosfellssveit, þetta fór hann með vini sínum sem býr á þeim slóðum. Leyfið gefið með því skilyrði að hann kæmi heim með strætó. Á tilsettum tíma kom hins vegar enginn piltur heldur hringdi síminn og„ fyrirgefðu elsku mamma ég missti af strætó…..“ ræðan fór í gang. Þetta var að sjálfsögðu fyrirsjáanlegt, en mikið varð ég þreytt og pirruð, kannski einmitt helst við sjálfa mig að sjá þetta ekki fyrir og hafa ekki verið búin að ákveða að sækja strákorminn. Hann hafði augljóslega bara tekið sénsinn á að þetta klikkaði, ekki búin að athuga með strætóferðirnar og ég neyddist til að leyfa honum að gista hjá vininum.

Í guðspjallstextanum sem lesinn var hér áðan er þreyta þess sem talar að mér finnst greinileg. Jesús er þreyttur og uppgefinn á því hvernig manneskjurnar haga sér, þó það sé auðvitað í samræmi við mannlegan veruleika. Syndari og hólpinn um leið, að má segja. En þið vitið alveg hvernig þetta er stundum verður maður bara svo ógnarþreyttur og pirraður á hvernig hlutirnir ganga fyrir sig jafnvel þó að um fyrirsjáanlega atburði sé að ræða.

Jesú líkir okkur við börn sem leika sér á torginu en geta ekki fyrir nokkurn mun komið sér saman um nokkurn hlut. Eitt barnanna stingur uppá einhverju og hin segjast alls ekki vilja það. Annað stingur uppá einhverju öðru og hin segjast heldur alls ekki vilja það. Bara neikvæðni og engar uppástungur. Vilja láta mata sig á tillögum, en hafa svo fyrirfram engan áhuga á einu né neinu. Hverju sem stungið er uppá þá er því fundið allt til foráttu.

Hegðum við okkur í alvöru svona, eins og dekraðir krakkar sem nenna ekki einu sinni að leika sér. Erum bara á móti.

Jesú tekur dæmi af ólíkum viðbrögðum við sjálfum sér annars vegar og Jóhannesi skírara hins vegar.

Jóhannes var hálfgerður einsetumaður, lokaði sig af, fastaði og lagði mikið uppúr meinlætum. Það átti ekki uppá pallborðið, hann var úthrópaður sem vitfirringur og þótti galinn að neita sér um mannlegt samneyti mat og drykk.
Jesú á hinn bóginn var mannblendinn, tók þátt í sorgum fólks og gleði. Mannfögnuðum og matarboðum. Umgekkst alla, hvort sem var utangarðsfólk eða þau sem þóttu merktar manneskjur. Það féll heldur ekki í kramið hann var úthópaður fyrir að umgangast þau sem voru af lægstu stigum samfélagsins, gagnrýndur fyrir að vera veisluglaður og fasta ekki.

Meinlæti Jóhannesar voru úthópuð vitfirring.
Samvera og samlíðan Jesú, úthrópað sem skortur á siðprýði.

Blákaldur veruleikinn er sá að ef við viljum ekki hlusta þá hlustum við ekki, sama hvernig það er sagt, útskýrt eða dregið upp. Við reynum þá ekki einu sinni að vera okkur samkvæm í gangrýninni. Það er bara eitt í dag og annað á morgun. Finnum öllu allt til foráttu. Við munum gagnrýna sömu manneskjuna eða sömu stofnunina frá gerólíkum forsendum bara eftir því hvernig vindurinn blæs. Með þeim hætti erum við einmitt eins og dekraðir óþekktarormar sem að tökum ekki ábyrgð á einu né neinum nema því að rífa niður og gangrýna, gangrýninnar vegna sama hvaða leik er stungið uppá. .

Um daginn þá hlustaði ég á svona samtal inni í barnaherbergi, viltu koma að leika með pet shop, neið viðmælandinn vildi það ekki því það væri svo leiðnilegt, viltu þá koma í brats nei það gekk alls ekki því að væri ekki til dúkkan sem að henni þætti skemmtileg og raunar sú eina sem væri skemmtileg……..svona hélt þetta áfram þar til ég blanda mér í málið og sagði að nú vildi ég að vinkonurnar hættu bara að leika hver færi heim til sín og töluðu svo saman þegar að þær hefðu fengið einhverjar snilldarhugmyndir. Það var eins og við manninn mælt að þær urðu alveg sammála um að fara út með hundinn að leika.

Jesú talar við okkur þarna eins og foreldri og eins og við vitum þá segja foreldrar oft hluti sem að við nennum alls ekki að hlusta á.
En spekin sannast af verkum sínum, segir Jesú. Það eina sem einhverju skiptir er því það að gera gott, vilja gera gott, reyna að gera gott. Taka ábyrgð til athafna í stað kyrrsetu niðurrífandi gagnrýni.

Það er ekki létt að taka slíkri áskorun, því eins og við vitum virðist það margfalt léttara að sitja bara og nöldra og væla yfir öllu því sem er ómögulegt í stað þess að hefjast handa til lausna. Líta með þakklæti til allra þeirra sem vilja sýna viðleitni til þess að bæta lífið og tilveruna. Jafnvel þó aðferðir þeirra eða nálganir séu okkur ekki að skapi. Vera meðvituð um að þegar að við rífum niður þá erum við bara að rífa niður, en þegar við veljum þá leið að taka ábyrgð með því að án fordóma sjá góða viðleitni og vera tilbúin til að leggja okkar af mörkum að sameiginlegu markmiði, vinna að því góða.
Þetta á við hvort sem er í hjónaböndum eða uppeldi, heimilum eða vinnustöðum, kirkjum eða þjóðfélögum.
Jesú tjáir vonbrigði sín yfir þeim sem brugðust væntingum hans, fyrst og fremst er hann þó sorgmæddur og af brostnum væntingum kemur fordæmingin.

Veruleiki textans er mannlegur veruleiki, syndari og hólpinn um leið.
Sköpuð góð en hneigjum til þess verra.

Núna í síðustu viku var ég á ferðalagi erlendis og kom meðal annars í magnaða dómkirkju í Tampere í Finnlandi. Um alla kirkjuna eru afar nútímalegar og sérstæðar veggskreytingar. Ýmist freskur eða málverk. Myndverkin eru mörg en eitt þeirra er risastór mynd yfir altarinu þar sem sjá má hóp fólks sem stígur uppúr jörðinni og er á ferð inní ljósið. Þetta er upprisa sem þó hefur svo margfalda merkingu, því upprisa er ekki kyrrstaða.
Fólkið er allt á ferð það er á leið til þess góða.

Dekraðir krakkar eru í kyrrstöðu ! Vilja ekki þetta og vilja ekki hitt !
Áskorun dagsins er að við hvert og eitt tökumst á við þessar tilhneigingar í eigin fari. Hvort sem er í gangrýni okkar á maka, börn, kirkju eða samfélag.
Syndin sem við hneigjumst til er að gera ekkert, svo afsökunin en ég gerði ekki neitt er ekki tekin gild í dag !

Strákormurinn sem að ég sagði frá í upphafi er sannarlega ekki búin að bíta úr nálinni með gærkveldið en mamma hans þarf ekki síður að finna leiðir og lausnir í stað þess að nöldra og pirrast.

Þau eru mörg verkin sem blasa við í íslensku kirkjunni nú þegar að búið er að setja í ganglegan farveg vinnu við breytt viðbrögð vegna kynferðisbrota í kirkjunni. Eitt þeirra verka sem taka þarf föstum tökum þarf að vera í anda guðspjallsins. Að við öll sem myndum þessa kirkju tökum á henni ábyrgð en sitjum ekki bara og æpum að eitthvað þurfi að gera, en látum svo bara þar við sitja !

(stuðst við nálgun William Barkley)

Um höfundinn

Viðbrögð