,,Maður lifir ekki svona af, einn !“

Ég varð agndofa af því að lesa Sunnudagsmoggann í gær. Hrikalegar myndir æptu á mig af síðunum sem sýndu hörmulegt bílslys sem varð fyrir nokkrum árum. Ung stúlka á leið í vinnuna á litlum bíl. Hún settist upp í bílinn á hefðbundnum degi þar sem allt hefði átt að ganga sinn vanagang, eins og hendi væri veifað fór ekkert eins og það átti að fara og hún mundi næst eftir sér tveim vikum seinna á gjörgæsludeildinni. Hún hafði lent í harkalegu samstuði við jeppabifreið.
Það þurfti snarræði þeirra sem að komu til að hún gæti dregið andann. Biðin eftir sérhæfðri hjálp virtist heil eilífð. Fumlaus handtök slökkviliðs og sjúkraflutningamanna gerðu mögulegt að hún lifði. Klippt út úr bílnum smátt og smátt og komið á sjúkrahús þar sem annað teymi beið. Margbrotin um allan kroppinn. Við tók áralangt bataferli sem ekki sér fyrir endann á, endalausar aðgerðir og þjálfun. Þegar hún ferðast erlendis framvísar hún sérstöku vottorði frá læknum til að málmleitartækin gangi ekki af göflunum.
,,Eigi að síður er hún þakklát og horfir björtum augum fram á veginn“. Segir í viðtalinu um viðhorf Valgerðar Erlu eftir að hafa mætt þessum hörmungum.

Himnaríki hugarfars.

Tuttugu og fjögurra ára stúlka sem hefur þroskast fallega á ögurstundum.
Ég get kallað fram stundir þar sem minni neyð var á ferð, jafnvel engin og himnaríki míns eigin hugarfars var víðs fjarri.

Í textum dagsins er okkur lagt í hug og á hjarta mikilvægi þess að velja hið góða, að lifa hið góða og þá munum við upplifa gott.
Á sama hátt er okkur gerð grein fyrir að grátur og gnístran tanna bíði þeirra sem hafna því góða.
Dálítið eins og ætlunin sé að hræða okkur til þess að gera gott. Ef ekki þá fari illa fyrir okkur.
Hræðsluáróður sem við vitum þó að virðist í fáum tilvikum gera mikið gagn.

Fræðsla og umræður, sjálfstæðar ákvarðanir til heilla virðast vera hið eina sem skilar einhverju til lengri tíma litið. Freistingar hræðsluáróðursins þekkjum við uppalendur þó mæta vel, einnig erum við meðvituð um að það þykja ekki góð uppeldisfræði að hræða nútímabörnin til hlýðni. Enda er Grýla löngu dauð og óþekktarormar sem samtímans skemmta sér bara yfir sögunum af kerlingunni. Skrímslum og draugum hefur einnig fækkað í réttu hlutfalli við raflýsinguna.

Hótunin um helvíti þar sem ríkir grátur og gnístran tanna er því bitlítið vopn í baráttu nútímafólks við uppeldi barna sinna eða sem svipa til réttrar breytni á okkur sjálf og samferðafólkið.
Samt virðist veruleiki himnaríkis og helvítis vera alveg jafn nálægur nú og þá.
Friðsemdartímar eða styrjaldir, illska og gæska enn sem fyrr.
Veruleiki daglegs lífs þar sem hægt er að rifja upp ótal atvik út eigin lífi þar sem rangar ákvarðanir voru teknar jafnvel þó búið væri að vara okkur við. Icesave sem varð fáum til frelsunar eða helvíti fíknarinnar. Stundir þar sem ógæfa dundi yfir líkt og þruma út heiðskýru lofti.

Víti sjálfskapað eða ógæfa.

Ekki er langt að leita jafnvel þó Grýla sé dauð og helvíti þyki lítils nýt goðsaga.
Enda er þetta er sívinsæl umræða meðal fermingarbarnanna í fræðslunni.
Er helvíti til ?
Hvar er það þá og hvernig lítur Skrattinn út?
Það er ekki laust við að presti vefjist tunga um tönn andspænis slíkum krefjandi spurningum.

Unglingar á barmi þess að skilja við goðsögulega tíma ævinnar þar sem ævintýra; hetjur og andhetjur birta veruleika lífs og trúar með ríkari hætti en seinna verður raunin.
Andrés Önd með púka á annarri öxlinni og engil á hinni sem hvor um sig hafa ríkulegar skoðanir á því hvaða ákvarðanir Andrési séu heillavænlegastar.
Adam og Eva sem kljást við freistingar í garðinum og taka rangar ákvarðanir þó afleiðingarnar mættu vera kunnar.
Fróði í Hringadróttinssögu sem berst við hið illa innra með sér og hið ytra.
Allt skiljanlegar goðsögur sem segja þann sannleika að veruleikinn felur í sér átök góðs og ills.

Vandinn sem fermingarbörnin standa frammi fyrir er að yfirfæra sannleika goðsögunnar yfir á eigin hversdag. Líkt og hjá öndinni Andrési er úr vöndu að ráða þegar kemur að því vonda.
Glíman er svo sem ekki aðeins við mynd þess vonda heldur ekki síður þess góða.
Guð sem situr með sítt hvítt skegg á bómullarskýi hátt uppi á himni gagnast fæstum þeirra mikið lengur, þau þurfa að takast á við að móta sína Guðsmynd innan þess veruleika vísinda og þekkingar sem þau búa við.
Það er svo sem ekki minni vandi fyrir okkur hvert og eitt.

Við hlógum svolítið að því hér um daginn í spjalli til undirbúnings skírninni að pabba hans Adams Bjarka leist alveg mátulega á færa piltinn sinn í kjól á skírnardaginn ! Það varð því töluverður léttir þegar upp komst að skírnarkjóllinn er alls ekki kjóll heldur kirtill sem táknar trúarþroskann. Allt of síður á barnið sem minnir á vonina um að hann vaxi að vexti eigi langt og gott líf framundan og um leið vaxi í trú.
Að við öll sem borin vorum til skírnar vöxum í trú.
Að þegar tíminn kemur að við hættum að vera börn og sjáum sagnfræðilegan sannleik goðsögunar brotna niður að þá standi eftir það sem öllu skiptir en það er merking hennar fyrir líf okkar. Að við sjáum okkur sjálf í Adam og Evu, í Fróða og Andrési Önd.

Boðskapur texta dagsins er slíkur, við erum skoruð á hólm við skilning okkar á illsku, kærleika og himnaríki.
Himnaríki er sagt líkt fjársjóði eða perlu sem við erum tilbúin að fórna öllu fyrir, líkt neti sem veiðir góða frá vondum.
Þegar Jesús talar um himnaríki talar hann í dæmisögum dregur upp sögur af fólki sem aldrei var til en segir sannindi. Dæmisögurnar eru því sannar sögur. Sögur sagðar fyrir okkur að spegla okkur í og kanna hvar við stöndum sjálf.
Hver er dýrmæta perlan sem við erum tilbúin að fórna öllu fyrir, hvar liggur okkar fjársjóður grafinn ?
Ekki síður með hvaða hætti teljum við okkur getað öðlast það sem við væntum ?
Hvernig á að rata leiðina sem liggur til góðs og hvernig má forðast þá sem liggur til glötunar ?

Ég hef reynt að minna fermingarbörnin á að öll erum við ævina á enda að takast á við það verkefni að þroskast til góðs, eða eins og trúin orðar það vaxa í trú. Bænirnar og leiðsögn Biblíunnar, sannleikur goðsagnanna sem og dæmisagnanna eru viti á þeirri leið líkt og kertið hans Adams Bjarka var til merkis um hér áðan við skírnarfontinn.
Við biðjum honum þess að hann megi og að við öll megum eiga himnaríki á jörð þó ekki sé nema stund og stund. Að við lifum góða lífinu og finnum himnaríki hugarfars jafnvel þegar að við mætum því illa.

Himnaríki hugarfars, má kalla það hvernig Valgerður Erla sem gat hér um í upphafi mætir lífinu eftir að hafa horft í hyldýpi reynslunnar.

Guð segir við okkur í Mósebókinni sem lesinn var hér áðan :„Ég hef lagt fyrir þig líf og dauða, blessun og bölvun. Veldu þá lífið !“
Við skulum velja lífið !

,,Maður lifir ekki svona af einn“ sagði Valgerður Erla, og í dag er okkur rétt kærleikshönd, hönd sem vill okkur það besta; að lifa ekki af ein heldur lifa himnaríki samfélagsins hvert við annað og við Guð.
Við skulum þessa vikuna biðja fyrir Adam Bjarka og fjölskyldunni hans biðjum þess að það nesti trúarinnar sem Adam Bjarki er sendur með út í lífið táknað með nokkrum dropum vatns megi verða honum til blessunar. Hressandi á sólardögunum og styrkur á þeim dimmu.

Amen.

5. Mósebók 30
15Hér með legg ég fyrir þig líf og heill, dauða og óheill.
16Ef þú hlýðir boðum Drottins, sem ég set þér í dag, með því að elska Drottin, Guð þinn, ganga á vegum hans og halda boð hans, ákvæði og lög, munt þú lifa og þér mun fjölga og Drottinn, Guð þinn, mun blessa þig í landinu sem þú heldur nú inn í til að taka það til eignar.
17En ef hjarta þitt gerist fráhverft og þú hlýðir ekki og lætur tælast til að sýna öðrum guðum lotningu og þjóna þeim, 18lýsi ég því hér með yfir að ykkur verður gereytt. Þið munuð þá ekki lifa lengi í landinu sem þú heldur inn í yfir Jórdan að taka til eignar.
19Ég kveð bæði himin og jörð til vitnis gegn ykkur í dag: Ég hef lagt fyrir þig líf og dauða, blessun og bölvun. Veldu þá lífið svo að þú og niðjar þínir megið lifa 20með því að elska Drottin, Guð þinn, hlýða boði hans og halda þér fast við hann því að þá muntu lifa og verða langlífur í landinu sem Drottinn hét að gefa feðrum þínum, Abraham, Ísak og Jakobi.

Galatabréfið 5
22En ávöxtur andans er: kærleiki, gleði, friður, langlyndi, gæska, góðvild, trúmennska, 23hógværð og sjálfsagi. Gegn slíku er lögmálið ekki. 24En þeir sem trúa á Krist hafa krossfest holdið með ástríðum þess og girndum.
25Fyrst andinn hefur vakið okkur til lífs skulum við lifa í andanum. 26Verum ekki hégómagjörn svo að við áreitum og öfundum hvert annað.

Matteus. 13
44Enn sagði Jesús: „Líkt er himnaríki fjársjóði sem fólginn var í jörðu og maður fann og leyndi. Í fögnuði sínum fór hann, seldi allar eigur sínar og keypti akur þann.
45Enn er himnaríki líkt kaupmanni sem leitaði að fögrum perlum. 46Og er hann fann eina dýrmæta perlu fór hann, seldi allt sem hann átti og keypti hana.
47Enn er himnaríki líkt neti sem lagt er í sjó og safnar alls kyns fiski. 48Þegar það er fullt draga menn það á land, setjast við og safna þeim góðu í ker en kasta þeim óætu burt. 49Svo mun verða þegar veröld endar: Englarnir munu koma, skilja vonda menn frá réttlátum 50og kasta þeim í eldsofninn. Þar verður grátur og gnístran tanna.
51Hafið þið skilið allt þetta?“
„Já,“ svöruðu lærisveinarnir.
52Jesús sagði við þá: „Þannig er sérhver fræðimaður sem orðinn er lærisveinn himnaríkis líkur húsföður sem ber fram nýtt og gamalt úr forðabúri sínu.“

Um höfundinn