Prédikanir á trú.is eru birtar undir fullu nafni höfunda og eru á ábyrgð þeirra.
Flutt 30. október 2005 í Grafarvogskirkju
Jesús settist gegnt fjárhirslunni og horfði á fólkið leggja peninga í hana. Margir auðmenn lögðu þar mikið. Þá kom ekkja ein fátæk og lét þar tvo smápeninga, eins eyris virði. Og hann kallaði til sín lærisveina sína og sagði við þá: Sannlega segi ég yður, þessi fátæka ekkja gaf meira en allir hinir, er lögðu í fjárhirsluna. Allir gáfu þeir af allsnægtum sínum, en hún gaf af skorti sínum allt sem hún átti, alla björg sína. Mark. 12, 41-44
Textar dagsins í dag eiga það sameiginlegt að fjalla um trú og traust, nægjusemi, góðvild og kærleika svo nokkuð sé nefnt. Í tveimur textanna eru konur í hlutverkum – og eiga þær það sameiginlegt að vera báðar ekkjur. Staða ekkjunnar á þeirra tíð var langt frá því að vera góð. Í langflestum tilvika voru þær fátækar, voru atvinnulausar og væru þær það ólánsamar að eiga ekki son sem gat með einhverjum hætti bætt hag þeirra, varð staða þeirra enn verri. Samfélagið vildi almennt lítið af þeim vita – það var ekki alveg ljóst á hvern hátt þær gátu fallið inn í samfélagið en það var nokkuð ljóst að það bar ekki ábyrgð á ekkjunum. Samfélagsleg trygging var því engin.
Hvað varð þá til þess að þessar konur – og tökum eftir að þær eru báðar nafnlausar – hvað varð til þess að frásögn um dagpart úr þeirra lífi varðveitist allt til dagsins í dag?
Fyrri Konungabók segir okkur frá ekkjunni í Sarefta sem var út við borgarhliðið að tíma saman viðarkvisti þegar henni ókunnur maður gaf sig á tal við hana. Samtal þeirra endaði – eins og við heyrðum fyrr – með því að hún gerði eins og maðurinn – Elía spámaður – bað hana að gera og hlaut sín laun fyrir en um þau laun gat hún engan veginn verið viss. Hún einfaldlega treysti því sem Elía sagði. Treysti þeim guði sem Elía talaði um þó það væri ekki sá guð sem hún tilbað.
Guðspjallið segir okkur frá ekkjunni sem gaf í fjárhirzluna í helgidóminum. Þar var að venju verið að safna fé frá íbúum samfélagsins. „Margir auðmenn lögðu þar mikið.” segir guðspjallið. Jesús var þar skammt frá og sá þegar ekkjan gekk að fjárhirzlunni og lét aurana sína í hana. Hann vakti athygli lærisveina sinna á þessu og því hve gjöf ekkjunnar var stór, þrátt fyrir allt. „Hún gaf af skorti sínum allt sem hún átti, alla björg sína.” Sagði Jesús.
Traust þessara kvenna var mikið. Þær hafa án efa hugsað um hvernig þær gætu önglað saman til næstu máltíðar en þeirri hugsun viku þær til hliðar og lögðu fé og aðrar eigur til þeirra sem voru í þörf fyrir hjálp. Með þessu hugarfari bjó kristin saga þeim ákveðið hlutverk við útbreiðslu trúarinnar á Drottin Guð.
Þessar frásagnir báðar minna okkur á hve oft við Íslendingar höfum verið í sporum þeirra sem þarfnast aðstoðar og einnig þeirra sem betur fer hafa getað veitt aðstoð. Þess er skemmst að minnast að í liðinni viku var þess minnst að tíu ár voru liðin frá snjóflóðunum miklu í Súðavík og á Flateyri og þeim áföllum sem þau höfðu í för með sér fyrir byggðarlögin, íbúa þeirra og landsmenn alla. Þess var minnst hve þjóðin stóð vel saman í þeim raunum og hvernig erlendar þjóðir komu einnig að hjálpar- og uppbyggingarstarfi.
Það er ómetanlegt að finna slíkan stuðning þegar áföll dynja yfir. Það er ómetanlegt að finna að í slíkum aðstæðum þá kemur þjóðin fram sem ein fjölskylda – ein heild – og á vini og skyldfólk víða um heim – fólk sem er reiðubúið að leggja sitt af mörkum til hjálparstarfa.
Á sama hátt er einnig kallað til okkar. Um leið og við þökkum þá hjálp sem okkur er veitt þá ber okkur að hjálpa þeim sem eru í nauðum staddir og það gerum við.
Undanfarnar vikur og mánuði hafa náttúruöflin sýnt mátt sinn og megin víða um heim. Jarðskjálftar hafa dunið yfir með afli sem við eigum erfitt með að gera okkur grein fyrir hvert er. Heilu þorpin hafa horfið af yfirborði jarðar. Í stærri bæjum og borgum hefur stór hluti bygginga skemmzt eða eyðilagzt. Fjöldi þeirra sem látizt hafa skiptir tugum þúsunda.
Fellibyljir hafa gengið yfir og skilið eftir sig slóð eyðileggingar og dauða þúsunda.
Við höfum í fjölmiðlum séð myndir af eyðileggingu sem þessu hefur fylgt og heyrt tölur um látna og særða en eigum þrátt fyrir það erfitt með að átta okkur á umfangi afleiðinganna né heldur stöðu eftirlifenda í dag og til framtíðar.
Tjón í þessum náttúruhamförum er metið til fjár en vegna stærða þeirra talna sem nefndar eru skiljum við vart til hlítar hvað um er talað.
Hrópið um hjálp hefur borizt til okkar eins og annarra íbúa heimsins. Ríkisstjórnir og hjálparstofnanir víða um heim hafa brugðizt við. Á meðal hjálparstofnana er Hjálparstarf kirkjunnar sem hefur sent fé til systursamtaka sinna erlendis. Með því að styrkja Hjálparstarf kirkjunnar og annað fjölþjóða hjálparstarf getum við sem einstaklingar lagt okkar af mörkum og ég veit að fjölmargir hafa gert það. En betur má ef duga skal.
Hjálp við þá sem eru í nauð eftir þessar hamfarir er afar brýn og sagt er að þúsundir muni láta lífið af völdum vetrarkulda á næstu vikum ef frekari hjálp berst ekki í tæka tíð.
Við höfum öll verk að vinna. Þau sem þjást eru öll systkyn okkar og gildir einu hver er litarháttur þeirra, kyn, trúarbrögð eða annað sem svo gjarna er notað til að greina mannkynið í hópa.
Tjónið og sá fjöldi sem er í þörf fyrir hjálp veldur því ef til vill að okkur fallast hendur. Við teljum það okkur um megn að hjálpa þessum fjölda. En lítum ekki á hópinn. Lítum á einhvern einn einstakling og sannfærum sjálf okkur um að með okkar framlagi gætum við hjálpað honum eða henni til lífs. Með aðstoð hjálparstofnana getum við þetta.
Sama dag og ekkjan gaf aurana sína í fjárhirzluna í helgidóminum kom fræðimaður einn til Jesú og spurði hann hvert væri æðst allra boðorða.
Svar Jesú var: „Æðst er þetta: Heyr, Ísrael! Drottinn, Guð vor, hann einn er Drottinn. Og þú skalt elska Drottin, Guð þinn, af öllu hjarta þínu, allri sálu þinni, öllum huga þínum og öllum mætti þínum. Annað er þetta: Þú skalt elska náunga þinn eins og sjálfan þig. Ekkert boðorð annað er þessum meira.”
Eins og búast mátti við var svar Jesú skýrt. Við eigum að elska Guð og elska náungann. Það er æðst allra boðorða – æðst allra reglna. En hver er þá náungi minn? Við þekkjum svar Jesú við þeirri spurningu, þ.e. söguna um miskunnsama Samverjann. Náungi minn er sérhver manneskja hvar svo sem hún er í heiminum. Mér ber að láta mér annt um hana þó ég viti ekki nafn hennar eða aðrar aðstæður.
Ekkjurnar gáfu fé sitt og eigur svo að með því mætti vinna hjálpar- og miskunnarverk. Gjafir þeirra voru reiddar fram í trausti á Guð og að hann mundi vel fyrir sjá. Bæði sjá vel fyrir því að það lítilræði sem þær gátu lagt fram kæmi að sem mestu gagni og þær lögðu áframhaldandi afkomu sína í hendur Guðs.
Þær gengu heilshugar til þjónustunnar við Guð – til kærleiksþjónustunnar með Guði við náungann. Þær sýndu kærleikann í verki skilyrðislaust og án kröfu um endurgjald.
Guð gefi okkur styrk til að ganga þannig fram þegar til okkar er hrópað og beðið um hjálp. Minnumst á þeim stundum, sem og öðrum, orða Krists þegar hann sagði: „Sannlega segi ég yður, það allt, sem þér gjörðuð einum minna minnstu bræðra, það hafið þér gjört mér.” (Mt. 25:40)
659Allur réttur áskilinn © 2000-2013 Höfundar og Þjóðkirkjan. Flettingar 1828.