Trúin og lífið
Pistlar


Undirsíður

Eftir sama höfund

Skyldir pistlar

Pistlar á trú.is eru birtir undir fullu nafni höfunda og eru á ábyrgð þeirra.



Leita í pistlum

Jakob Ágúst Hjálmarsson

Um vígslubiskupa

3. febrúar 2011

Margar ástæður má nefna til þess að fjalla núna um vígslubiskupsembættið og sem oft áður þá þurfum við að hrökkva við til þess að taka eitthvað til skoðunar hjá okkur í Þjóðkirkjunni. Við eigum merkilega erfitt að gera okkur mynd af áfanga sem við vildum ná í tiltekinni framtíð. Ég hef margsinnis rekið mig á það og undrað það.

Saga vígslubiskupsembættanna er ekki tiltakanlega löng, rétt um öld og ekki öllu fleiri gengt þessum embættum en hálfur annar tugur manna. Lengst af hafa embættin fólgist í því að vera til taks ef biskup forfallaðist og vígja þyrfti nýjan. Síðast kom til þess þegar sr Sigurgeir Sigurðsson var vígður 1953. Enginn vígslubiskup hefur þjónað sem staðgengill biskups Íslands nema sr Sigurður Guðmundsson í mínu minni.

Vígslubiskupsembættin urðu sjálfstæð embætti seint á tíunda áratugnum en þróun aðferðafræði og ráðstafanir seinni tíma hafa leitt til þess að núorðið eru harla lítil umsvif hjá þeim. Alla þá sem gegnt hafa embættunum einvörðungu hef ég vitað kvarta undan því að hafa litla hlutdeild í biskupsstörfum og svo þröng starfsskilyrði að litlu yrði áorkað þrátt fyrir besta vilja. Sumir hafa komið með umtalsverðar hugmyndir í farteskinu en hafa orðið að setjast á skott sér all fljótt.

Ég geri ráð fyrir því að þetta stafi fyrst og fremst af því að bæði ráði biskup Íslands vel við biskupsverkin og telji þau tengsl sem þau skapa nauðsynleg fyrir embætti sitt.

Eigum við ekki þá að athuga að leggja þessi embætti niður núna þegar við þurfum að draga saman seglin af fjárhagsástæðum?

Hvað þá með gömlu biskupsstólana á Hólum og Skálholti? Á Hólum hefur starfið vissulega eflst en þar er aðeins kirkjan, prestsetrið og Auðunarstofa á snærum Þjóðkirkjunnar. Auðunarstofa er merkilegt hús og staðarprýði og hlýtur að nýtast sem athvarf og starfstöð fyrir embætti kirkjunnar áfram. Þar mætti sjá fyrir sér starfsstöð dómkirkjuprests sem jafnframt væri sóknarprestur og annað starfsfólk, einkum að sumarlagi.

Skálholt hefur skóla/kirkjumiðstöð, rektor og dómkirkjuprest sem bera uppi starfið á þeim stað. Forysta sr Sigurðar vígslubiskups skipti vissulega miklu máli en hennar nýtur nú ekki við lengur og aðrir hljóta að axla hana og skiptir þá meira máli viska og dugur heldur en biskupstign.

Með þessum vangaveltum er ekki kastað rýrð á störf þeirra sem þessari þjónustu gegna og hafa gegnt. Þeir hafa lagt
sig fram en væntu líklega annars en á varð raun.

Ef mönnum þætti nú með öllu ótækt að kalla til biskup frá systurkirkjum okkar til biskupsvígslu í viðlögum (þeir koma nú í hópum að biskupsvígslum hvort sem er) þá er til að Kirkjuþing kalli einhvern roskinn og vellátinn prest og láti biskup vígja hann til þessa hlutverks. Þá gæti hann og verið staðgengill biskups Íslands þó hann gegndi jafnan því embætti sem hann hefði fyrir.

Ef á hins vegar að hafa vígslubiskupsembættin áfram þá minni ég á þá hugmynd að þeir yrðu ásamt dómprófasti í Reykjavík umdæmisstjórar kirkjunnar og tækju yfir flest verkefni prófastanna. Þeir yrðu þá jafnvel fleiri en verið hafa (ma. á höfuðborgarsvæðinu) og fyrst og fremst leiðandi í samstarfi kirkna á sínu svæði.

Það er tími núna til að athuga þetta og alla vega betra að spara vígslubiskupana, heldur en taka af sérþjónustu við áfengissjúka og aldraða sem og þau sem þurfa að leita læknisþjónustu erlendis. Lögum má breyta og það tekur ekki alltaf langan tíma. Vilji er allt sem þarf!

Um höfundinn



2 viðbrögð við “Um vígslubiskupa”

  1. Þór Hauksson skrifar:

    Ég vil þakka þér Jakob Ágúst fyrir skarpa og góða grein. Sérstaklega þetta sem þú bendir á, að á sama tíma og sparnaður og niðurskurður er lexía dagsins skuli ekki í alvöru verið farið í að skera niður kostnað við yfirbyggingu kirkjunnar (kirkjustjórnar). Auðvitað á kirkjan á tímum sem þessum að ganga fremst í flokki með að sinna grunnþjónustunni, sem kirkjan gerir en betur má ef duga skal. Við viljum láta taka okkur trúanleg í þjónustunni við náungann þar með talið við áfengissjúka, aldraða, einmana og börn. Þjónustan við söfnuði og einstaklinga þess er það sem við erum kölluð til að sinna en ekki einhverja hátimbraða óskilgreinda þjónustu við okkur sjálf. Við erum ekki kölluð til þess. Skerum niður af alvöru í rekstri yfirsjórnar kirkjunnar og látum þann niðurskurð ganga til þeirra sem sinna grasrótinni, söfnuðum landsins sem margir hverjir standa frammi fyrir enn meiri niðurskurði en þegar er orðin.

  2. Hulda Guðmundsdóttir skrifar:

    …það sem hefði verið hægt að gera innan lagaramma Þjóðkirkjulaganna, var að fresta auglýsingu um embættið í Skálholti fram í nóvember. Tímann og sparnaðinn þessa mánuðina hefði t.d. mátt nota til að halda ,,þjóðkirkjuþjóðfund” um það hvernig fólkið vill sjá kirkjuna sína þróast. Út úr slíkri vinnu hefði getað komið einhver sam-vilji sem lögjafinn (kirkjuþing ->alþingi) hefði getað tekið mark á við endurskoðun þjóðkirkjulaganna.

Allur réttur áskilinn © 2000-2017 Höfundar og þjóðkirkjan. Flettingar 2576.


Pistlar
Postilla
Almanak
Spurningar