Trúin og lífið
Pistlar


Undirsíður

Eftir sama höfund

Skyldir pistlar

Pistlar á trú.is eru birtir undir fullu nafni höfunda og eru á ábyrgð þeirra.



Leita í pistlum

Örn Bárður Jónsson

Gildahlöður og menningarbylting

20. október 2010

Hún var skemmtileg og athyglisverð fréttin um leikskólabörnin í Sjónvarpinu 13. október sl. Sagt var frá göngu barna í leikskólum borgarinnar frá Hallgrímskirkju niður á Ingólfstorg þar sem þau sungu og mynduðu friðarmerki. Tilgangurinn var góður og sagt var í fréttinni að þetta hefði verið gert til þess að leggja áherslu á „friðar og kærleiksboðskap Johns Lennon og Yoko Ono“.

Mér er vel við Lennon og margt af því sem hann skapaði er hátt skrifað hjá mér.

Friðarganga barnanna var gerð undir tilteknu merki, friðarmerkinu, sem frægt varð á tímum blómabyltingarinnar. Friðarmerkið er eins og önnur merki og tákn, það bendir til einhvers sem að baki stendur, vísar til gilda eða trúar, einhverrar stefnu, heimspeki eða gildismats. Ekkert er hlutlaust í henni veröld. Allt hefur í sér fólgin einhver gildi eða tilvísanir. En þrátt fyrir það er lífsskoðunum gert mishátt undir höfði og það með réttu. Við samþykkjum t.d. ekki lífsfjandsamlegar skoðanir en metum þær hærra sem boða frið, kærleika og sátt. Mikilvægt er að hlutlægni gildi varðandi álitamál á sviði lífsskoðana.

Ég geri þetta að umtalsefni vegna þess að nú um þessar mundir er hart gengið fram gegn kristinni trú í landinu. Leikskólar, sem nú eru margir algjörlega lokaðir fyrir öllum áhrifum frá kirkju og kristni og þar með boðskap Jesú Krists um „frið og kærleika“, virðast nú hafa opnað fyrir nýjum „trúarbrögðum“ með nýjum „frelsurum“.

Af því tilefni spyr ég: Ef kristnir söfnuðir í miðbæ Reykjavíkur hefðu farið þess á leit við leikskólana að fá börnin með í friðargöngu til þess að mynda krosstákn og leggja áherslu á „friðar og kærleiksboðskap Jesú Krists“, hefði fengist leyfi fyrir slíkri göngu?

Hvað má gera með börnum? Hvað má kenna í skólum? Við þurfum að taka það allt til endur skoðunar, einkum í ljósi þess, að nú er hamast á kirkju og kristni sem aldrei fyrr og boðskapurinn um frið og kærleika sem þaðan kemur er af fámennum hópi talinn hættulegur börnum þessa lands.
Hvar á að láta staðar numið í þessum efnum?

Ég get til að mynda haft margt að athuga við gildismat íþróttafélaga í landinu og barist gegn því að þau fái aðgang að skólum vegna þess að íþróttir gangi margar hverjar, ef ekki flestar, út á samkeppni og yfirburði, hetju- og hlutadýrkun, eftirsókn eftir peningum, frægð og öðrum veraldlegum gæðum, sem tærast og eyðast. Sástu atganginn á dögunum í kringum hann Ronaldo, blessaðan? Og ég get líka lagst gegn því að ættjarðarljóð séu kennd í skólum og/eða sungin, þar sem slíkt geti alið á óeðlilegri þjóðrembu og hættulegri þjóðerniskennd (nasjónalisma). Og ég get líka lagst gegn því að nemendur í skólum láti sjást á sér eða flíkum sínum nokkur tískumerki eða slagorð. Einnig mætti berjast gegn því að vörumerki yfirleitt sjáist í skólum, ekki á nokkrum blýanti, penna eða strokleðri.

Allt eru þetta í raun skoðanir sem eru sjálfum mér fjarri en nefndar hér til að sýna fram á fáránleika umræðunnar þegar kemur að rökum andstæðinga kristinnar trúar. Viljum við kannski þjóðfélag í anda menningarbyltingarinnar í Kína á dögum Maós formanns sem reyndi að þurrka allar skoðanir og háttsemi út nema eina skoðun og einn klæðnað?
Allt er gildishlaðið. Engin kennsla er hlutlaus og verður aldrei. Hvernig á til dæmis að kenna sögu í skólum, menningu, trúarbrögð, tungumál, félagsfræði? Hvar ætla þau sem vilja kirkju og kristni út úr öllum skólum að draga mörkin? Krafa þeirra um að „gerilsneyða“ skóla, af boðskap kristinnar trúar, vekur upp spurningar um allt sem fram fer í skólum, einnig í ríkisreknum fjölmiðlum og víðar.

Gildahlöður þjóðfélagsins eru margar. Kristin kirkja geymir í sínum hlöðum gömul og marg reynd gildi sem enn duga í lífsbaráttu einstaklinga og þjóðar. Félagar í Siðmennt eiga sínar gilda hlöður. Vantrúarfélagar einnig. Sama má segja um fylgjendur stjórnmálaflokka, hagsmunasamtök öll og hreyfingar.

Vilt þú íþróttir út úr skólum, sögukennslu, ættjarðarljóð, kristna menningu og grunngildi?

Telur þú að þjóðfélagið þrífist í skjóli þöggunar og útilokunar? Meirihlutinn á ekki að kúga minnihlutann. Það er rétt. En meirihlutinn getur vissulega ráðið ferðinni og þannig er það yfirleitt í lýðræðisþjóðfélagi. En vilt þú að minnihluti landsmanna kúgi meirihlutann með útilokun skoðana og trúar fjöldans?

Rétturinn til trúfrelsis er réttur til trúar en ekki frá trú. Ég get ekki krafist þess að trúarskoðanir heyrist hvergi í opinberri umræðu því sú krafa leiðir óhjákvæmilega til þess að allar skoðanir verði bannaðar. Þöggun skoðana leiðir ekki af sér umburðarlyndi heldur hið gagnstæða.

Ekkert þjóðfélag þrífst án grunngilda. Ef þessum gildum verður varpað fyrir róða, hvað verður þá tekið upp í staðinn?

Í fjölhyggjusamfélagi þarf fólk að læra að virða og meta skoðanir annarra. Þess vegna eiga skoðanir að fá að heyrast og birtast en ekki að lúta þöggun af hálfu þröngsýnna manna. Ég tel að þöggunin sem nú er reynt að innleiða í skóla muni leiða af sér fordóma, fáfræði og fátækara samfélag. Ég vil ekki búa í slíku þjóðfélagi.

En þú?

Um höfundinn



4 viðbrögð við “Gildahlöður og menningarbylting”

  1. Hjalti Rúnar Ómarsson skrifar:

    …og boðskapurinn um frið og kærleika sem þaðan kemur er af fámennum hópi talinn hættulegur börnum þessa land

    Andstaða við trúboð í skólum er ekki á þeim forsendum að boðskapurinn er hættulegt.

    Það telur líklega enginn að það sé hættulegt að gerast vinstri grænn eða sjálfstæðismaður, en samt myndir þú vonandi mótmæla því ef opinberir skólar færu að bera út áróður fyrir þessa stjórnmálalfokka.

  2. Halldór Logi Sigurðarson skrifar:

    >Ég geri þetta að umtalsefni vegna þess að nú um þessar mundir er hart gengið fram gegn kristinni trú í landinu.

    Nei, það er gengið hart gegn ósanngjörnum réttindum kirkjunnar.

    >Leikskólar, sem nú eru margir algjörlega lokaðir fyrir öllum áhrifum frá kirkju og kristni og þar með boðskap Jesú Krists um „frið og kærleika“,

    Já, eitthvað slæmt við það? Þá fá foreldrar einfaldlega að troða trúinni í þau í friði. Og samkvæmt einhverju erindi NT Lúkas 13-15 einhversstaðar þar sagðist Jesú ekki koma með frið heldur eld og brennisstein og mislyndi manna eða svo.

    >Af því tilefni spyr ég: Ef kristnir söfnuðir í miðbæ Reykjavíkur hefðu farið þess á leit við leikskólana að fá börnin með í friðargöngu til þess að mynda krosstákn og leggja áherslu á „friðar og kærleiksboðskap Jesú Krists“, hefði fengist leyfi fyrir slíkri göngu?

    En ef draugaskoðunarfélagið hefði gert það, eða félag Íslenskra leikstjóra eða Vantrú? Nei, þetta var einfaldlega á dagskrá leikskóla og önnur félög eiga ekkert með leikskóla að gera.

    >Hvað má gera með börnum? Hvað má kenna í skólum? Við þurfum að taka það allt til endur skoðunar, einkum í ljósi þess, að nú er hamast á kirkju og kristni sem aldrei fyrr og boðskapurinn um frið og kærleika sem þaðan kemur er af fámennum hópi talinn hættulegur börnum þessa lands.

    Það á að kenna almennileg vísindi. Og það er ekki hamast á kristni heldur RÍKISKIRKJU og ÁRÓÐRI. Boðskapurinn talinn hættulegur? Við erum að tala um boðskap Biblíunnar, sem fordæmir samkynhneigð og með guð sem myrðir milljónir af því að það hann hataði mánudaga. Í stað þess að kenna þennan „boðskap sem er besti boðskapur í heimi enginn annar en við kann því við erum kirkjan og eigum hann“ væri þá hægt að kenna siðfræði og heimspeki? Eitthvað gagnlegt og mismunar ekki fólki?

    >Ég get til að mynda haft margt að athuga við gildismat íþróttafélaga í landinu og barist gegn því að þau fái aðgang að skólum vegna þess að íþróttir gangi margar hverjar, ef ekki flestar, út á samkeppni og yfirburði, hetju- og hlutadýrkun, eftirsókn eftir peningum, frægð og öðrum veraldlegum gæðum, sem tærast og eyðast.

    Þú ert að segja að íþróttir séu mannskemmandi og andlega niðurbrjótandi. Á einhverjum öðrum vettvangi hefði ég hent í þig óþarflega mörgum svívirðingum.
    Hetju- og hlutadýrkun? ÞAÐ ER KRISTNI.
    Eftirsókn eftir peningum er eitthvað sem ekki er hægt að ná út úr manninum, líttu á ofurlaun PRESTA.
    Veraldleg gæði sem tærast og eyðast? Styrkari líkami eða stöðugri hugi? Það veraldleg gæði? Og hvað er að samkeppni milli manna? Samfélagið stæði í stað án hennar.

    >sástu atganginn á dögunum í kringum hann Ronaldo, blessaðan?

    Hefurðu tekið eftir atganginum í kringum hann Jesú, blessaðan? Auk þess sem það voru ekki samtök styrkt af ríkinu heldur venjulegt fólk.

    >Og ég get líka lagst gegn því að nemendur í skólum láti sjást á sér eða flíkum sínum nokkur tískumerki eða slagorð. Einnig mætti berjast gegn því að vörumerki yfirleitt sjáist í skólum, ekki á nokkrum blýanti, penna eða strokleðri.

    Þetta kallast auglýsingar, sem öllum ætti að vera frjálst að setja upp í skóla, jafnvel ríkiskirkjum. Það væri annað ef Adidas kæmi í leikskóla og væri með áróður um hversu æðislegar vörur þeirra séu.

    >þegar kemur að rökum andstæðinga kristinnar trúar.

    *hóst*andstæðingum áróðurs almennt sérstaklega gegn börnum*hóst*

    >Viljum við kannski þjóðfélag í anda menningarbyltingarinnar í Kína á dögum Maós formanns sem reyndi að þurrka allar skoðanir og háttsemi út nema eina skoðun og einn klæðnað?

    Kirkjan þarf smá að gefa eftir og við erum orðin verstu öfga-kommúnistar. ÞAÐ ER EKKI VERIÐ AÐ BANNA KRISTNI.

    >. Engin kennsla er hlutlaus og verður aldrei. Hvernig á til dæmis að kenna sögu í skólum, menningu, trúarbrögð, tungumál, félagsfræði?

    Jú, að sumu leiti. T.d. stærðfræði, náttúrufræði, upplýsinga- og tæknimennt, saga (þar sem hún er kennd frá hlutlausu sjónarmiði), og félagsfræði sem er almenn siðfræði/tölfræði. Trúarbrögð eiga að fá jafna umfjöllun og enginn að vera fúll þó að kristnin fái ekki gullstól og silfurpípu.

    >Sama má segja um fylgjendur stjórnmálaflokka, hagsmunasamtök öll og hreyfingar.

    Minntir mig á, hvernig fyndist þér ef Vantrú, Samfylking eða Sjálfstæðisflokkur færi reglulega í heimsókn í skóla og leikskóla og breiddi út boðskap sinn? Er það eitthvað öðruvísi en það sem kirkjan hefur fengið að gera óáreitt?

    >Vilt þú íþróttir út úr skólum, sögukennslu, ættjarðarljóð, kristna menningu og grunngildi?

    Ég vill taka kristni og ættjarðarljóð (sem geta þó verið hluti ljóðakennslu sem er ekki of slæm). Afhverju grunngildi? Hvað er kirkjan alltaf að tönnsla á þessum „grunngildum“? Hver eru þau? Og hver er þessi kristna menning? Ef hún er það sem ég held að hún sé, og er nokkuð viss þá vill ég hana úr skólum og leikskólum svo fleiri skoðanir fái að njóta sín á réttlátan hátt.

    >Telur þú að þjóðfélagið þrífist í skjóli þöggunar og útilokunar?

    Miðað við hvernig kirkjan hefur brugðist við gagnrýni á áróður sinn á börnum…

    >En meirihlutinn getur vissulega ráðið ferðinni og þannig er það yfirleitt í lýðræðisþjóðfélagi. En vilt þú að minnihluti landsmanna kúgi meirihlutann með útilokun skoðana og trúar fjöldans?

    Ef meirihlutinn dýrkar Star Wars, ættu þá allir að ganga um í Star Wars búningum, bara horfa á Star Wars myndir og slíkt? Nei, sumstaðar verður að draga mörkin og stundum verður að SKILJA hver mörkin eru. Ég sé þau nokkuð skýrt.

    >Ég get ekki krafist þess að trúarskoðanir heyrist hvergi í opinberri umræðu

    Auðvitað ekki, en kirkja bönnuð í leikskóla þýðir einfaldlega: Kirkja, láttu börnin í friði og breiddu út boðskap þinn á þeim sem geta hugsað þroskað og melt hann almennilega. Td. í opinberi umræðu.

    >Ekkert þjóðfélag þrífst án grunngilda. Ef þessum gildum verður varpað fyrir róða, hvað verður þá tekið upp í staðinn?

    HVAÐA GRUNNGILDI!?!?! Hver eru þau? Í alvörunni segið það bara!

    >Í fjölhyggjusamfélagi þarf fólk að læra að virða og meta skoðanir annarra.

    Nákvæmlega. Kannski þessvegna er kirkju haldið frá ungum hugum móttækilegum fyrir öllu rusli ssamfélagsins.

    >Þess vegna eiga skoðanir að fá að heyrast og birtast en ekki að lúta þöggun af hálfu þröngsýnna manna.

    Þröngsýnin er sú að sjá ekki hvað mannréttindaráð Reykjavíkur var í raun að gera.

    >Ég tel að þöggunin sem nú er reynt að innleiða í skóla muni leiða af sér fordóma, fáfræði og fátækara samfélag. Ég vil ekki búa í slíku þjóðfélagi.

    Alls ekki, börnum gefst færi á að horfa fyrst á trúarbrögð utan frá og síðan ákveða sig. Ef þú lítur á þá sem eru núna að skríða í fullorðinsárin og ólust upp í réttindum kirkjunnar, eru þeir virkilega mjög meðvitaðir almennt um trúarbrögð?

  3. Matti skrifar:

    Skammarlegur og lágkúrulegur málflutningur.

  4. Guðmundur Pálsson læknir skrifar:

    Sammála grein þinni Örn Bárður. Vel orðað og skírt. Ekki tek ég undir gagnrýnismennina hér að ofan. En samt er ekki hægt ad horfa framhjá því að kristnin í landinu er í mótvindi.

    Hún er gagnrýnd, misskilin og sett til hliðar: Menn hreinlega SKILJA HANA EKKI.

    Vid hljótum ad spyrja okkur. Hvers vegna er þetta svona? Hvað hefur brugðist? Mér er auðvitað alvara.

    Ég kasta þessu inn í umræðuna, sérstaklega til þeirra sem eru kristnir og er annt um trúna.

Allur réttur áskilinn © 2000-2012 Höfundar og þjóðkirkjan. Flettingar 791.


Pistlar
Postilla
Almanak
Spurningar