Trúin og lífið
Pistlar


Undirsíður

Eftir sama höfund

Skyldir pistlar

Pistlar á trú.is eru birtir undir fullu nafni höfunda og eru á ábyrgð þeirra.



Leita í pistlum

Guðni Már Harðarson

Hvað var eiginlega í gangi á prestastefnu?

8. maí 2007

Þrír bloggarar sem ég les reglulega, hef tröllatrú á í stjórnmálum og hef kynnst mismikið á lífsleiðinni, blogguðu í kjölfar prestastefnu um hversu gáttuð þau voru á prestastéttinni að kolfella tillöguna um hjónavígslu samkynhneigðra.

Þar sem ég var á prestastefnu finnst mér rétt að greina frá því hvað var í gangi á prestastefnu og enda gefur sú umræða sem kom upp í kjölfar fjölmiðlaumfjöllunar um málið ekki góða mynd af því sem í raun fór fram.

Bloggararnir sem um ræðir eru Kristín Tómasdóttir (sem ég vann með eitt sumar), Hildur Edda (stórvinkona eiginkonunnar) og Jónas Tryggvi (félagi minn úr Kvennó)

78% presta á prestastefnu samþykja að kirkjan blessi staðfesta sambúð samkynhneigðra

Á prestastefnu sem fram fór á Húsavík urðu merk tíðindi í íslenskri kirkjusögu (og raunar alþjóðlegri kirkjusögu ef því er að skipta) þegar 78% presta á prestastefnu samþyktu tillögu kenningarnefndar að ritúali (helgiathöfn) sem nota á við blessun og fyrirbæn fyrir staðfestri samvist samkynhneigðra para. Prestarnir sjá með þessu engin biblíu eða guðfræðileg rök gegn því að tveir einstaklingar af sama kyni deili saman lífi sínu, kjörum, ást og virðingu. Þvert í mót álíta prestarnir að Guð blessi sambúðarformið og er kirkjan því fús til að leggja einstaklingana og líf þeirra og samband fram fyrir Guð og biðja um leiðsögn hans og blessun, allt þar til dauðinn aðskilur.

En hver er þá munurinn á þessu og hjónavígslu samkynhneigðra? Af hverju hafa samkynhneigðir ekki sama rétt og gagnkynhneigðir?

Guðfræðilega hafa þeir það nú innan kirkjunnar eins og útskýrt var að ofan, en gagnvart hagstofunni hafa þeir það ekki. Það er að segja eftir að prestur hefur beðið um blessun Guðs yfir sambandi karls og konu, hefur hann líka veraldlegt hlutverk, hann skilar pappírum inn til Hagstofunnar sem staðfesta að hjónin eru nú ein persóna að lögum, (með öðrum orðum þau skila nú sameiginlegri skattaskýrslu og hafa erfðarétt sem var ekki til staðar áður til kirkjuathafnarinnar kom). Hjá samkynhneigðum er þessu ekki fyrir að fara í dag. Þau geta fengið kirkjulega blessun alveg eins og gagnkynhneigðir en eftir athöfnina skilar presturinn engu inn til Hagstofunnar þar sem hann má það ekki. Með öðrum orðum gagnkynhneigðir fá tveir fyrir einn: blessun Guðs og Hagstofunnar. Samkynhneigðir bara blessun Guðs. Þau þurfa því fyrst að fá vottun sýslumanns fyrir staðfestri samvist og svo geta þau farið í kirkjuna til að þiggja blessun.

Vandamálið í dag er sumsé að prestar hafa ekki leyfi til að ganga frá veraldlegum endum fyrir samkynhneigð pör. Segja má að til lausnar á því vandamáli og að jafna stöðu samkynhneigðra séu a.m.k þrjár leiðir færar!

1) Fyrsta leiðin er að taka hið veraldlega vald af kirkjunni. Ég persónulega er mjög hrifinn af þessari leið, það þýðir að allir sam vilja eyða lífinu með annarri manneskju og heitast henni ævilangt verða að ganga til sýslumanns og skrá sig þar. Að því loknu er fólki svo í sjálfsvald sett hvort það hefur áhuga á að leita til trúfélaga eftir bæn og blessun líkt og brúðkaup dagsins í dag ganga út á. Þessari hugmynd var varpað fram á prestastefnu af einum presti sem taldi hana besta kostinn, og þannig er fyrirkomulagið víða um Evrópu. Hugmyndin fékk dræmar undirtektir. Á það hefur verið bent að þetta myndi hafa í för með sér færri kirkjuathafnir og færri tækifæri til boðunar orðsins. Ég tel hins vegar að þetta krefji fólk til afstöðu og geti orðið til þess að við fengjum færri, enn kannski einlægari athafnir. Hollywoodsering brúðkaupanna myndi minnka og spurningar, sem stöku sinnum skjóta upp kollinum um hvort presturinn geti sleppt Guði eða haft hann baksviðs myndu hverfa.

2) Önnur leiðin er sú að blessun staðfestrar samvistar í kirkju verði jafngild hjónavígslu gagnkynhneigðra að lögum. Prestar megi líka skila inn pappírum til Hagstofunnar um að samkynhneigða parið sé eftir kirkjuathöfnina rétt eins og hjón einn aðili að lögum. Stór hópur presta á prestastefnu virtist vera fylgjandi þessu og var tillaga um að taka málið ekki á dagskrá heldur vísa því til biskups samþykkt með 43 atkvæðum gegn 39. Fyrir mér segir það sig sjálft að í sjálfu sér ættu allir þeir sem samþykktu blessunarformið að vera fylgjandi þessari tillögu þar sem engu er breytt guðfræðilega. Fyrst að Guð getur blessað staðfestar samvistir samkynhneigðra að mati 78% presta, ætti einn stimpill gagnvart hagstofunni ekki að stoppa málið.

3) Þriðja leiðin er sú sem 42 menningarnir lögðu fram á prestastefnu og var kolfelld með 62 atkvæðum gegn 22. Í tillögunni er lagt til að hjónabandið verði kynhlutlaust og þannig sé enginn munur á hjónabandi karls og konu og hjónabandi tveggja karla eða tveggja kvenna. Prestar gætu því vígt tvo karla eða tvær konur sem hjón. Miðað við umræður á prestastefnu var ljóst að hér vildu margir stíga hægt til jarðar. Þessir aðilar vilja leggja hjónaband karls og konu að jöfnu við staðfesta samvist en telja ekki rétt að segja það vera eitt og hið sama. Einn presturinn sem barist hefur fyrir réttindum samkynhneigðra í yfir 30 ár, var þessi aðgreining mikið hjartans mál. Hann sagði kirkjan yrði að taka samkynhneigðum, alveg eins og þau eru og samþykja samband þeirra. Það snúist um að samkynhneigðir geti stoltir sagt ég er eins og ég er. Samkynhneigðir væru búnir að vera allt sitt líf að berjast við að koma úr skápnum og viðurkenna og útskýra að þau væru ekki gagnkynhneigð heldur samkynhneigð. Þess vegna taldi hann það miður að kirkjan ætlaði að steypa samkynhneigðum í sama mót og gagnkynhneigðum og kalla samband þeirra hjónaband, sem lýst hefur gagnkynhneigðu sambandi frá örófi alda. Þetta var að mati prestsins móðgun við samband samkynhneigðra. Hann stakk uppá að nota hommaband og lesbíuband í staðin fyrir hjónaband, eða að finna nýtt gott orð sem gæti náðst sátt um. Öðrum fannst þetta fáránleg hugmynd og töluðu um orðhengilshátt, orðið hjónaband myndi aðlagast og fá víðari merkingu með tímanum, hjónabandið gæti vel orðið kynhlutlaust.

Að endingu

Stöðu kirkjunnar og valdhafa hennar í þessu máli má líkja við stöðu Ólympíunefndarinnar þegar ákveða þarf hvort fjölga eigi íþróttum á Ólympíuleikunum. Þar hefur knattspyrnan lengstu hefð boltaíþrótta og fyrir mörgum birtist hinn sanni ólympíuandin hvergi betur en einmitt í knattspyrnunni. Í fyllingu tímans hafa handboltamenn þrýst á að fá sína íþrótt samþykkta fyrir ólympíunefndinni. Yfirgnæfandi meirihluti 78% prósent samþykja að hér sé um íþrótt að ræða sem verðskuldi ólympíumedalíuna sem er æðsta markmið allra íþróttamanna. En hvað svo? Spurningin er hvernig handboltamenn, fái best notið sín innan Ólympíuleikanna? Er það með því að endurskilgreina knattspyrnuna sem útlimahlutlausa íþrótt, þar sem nota má bæði hendur og fætur? Nei, segja margir og finnst þetta of róttækt skref og fella tillöguna!

Hvað gerist næst? Aðstandendur hinnar nýju útlimahlutlausu-knattspyrnutillögu blygðast sín fyrir kollega sína í ólympíunefndinni, blaut tuska framan í handboltamenn segja fjölmiðlar, sumarið var lokað inni segja talsmenn tillögurnar en nefna ekkert að almenn samstaða hafi náðst um að veita handboltamönnum ólympíumedalíuna, sem þó er aðalmálið!!

Endanleg útfærsla á handboltanum er enn óútkljáð, ákveðið hefur verið að samþykja handboltamenn en deilurnar um hvernig handboltinn nýtur sín best standa enn yfir. Því miður hafa nokkrar feilsendingar í hita leiksins skaðað ólympíuhreyfinguna meir en þörf var á.

Um höfundinn



5 viðbrögð við “Hvað var eiginlega í gangi á prestastefnu?”

  1. Kristín Þórunn skrifar:

    Kæri Guðni Már.

    Bestu kveðjur frá kollega í fæðingarorlofi og þakkir fyrir snöfurmannlega úttekt á stöðu mála í kjölfar prestastefnu og viðbrögðum við því sem þar gerðist. Þú gerir vel með því að útskýra á mannamáli það sem alþjóð hefur verið að klóra sér í kollinum yfir.

    Kostirnir þrír sem þú heldur fram, sem hugsanlega eru færir eins og staðan er í dag, ættu líka að hjálpa okkur að sjá hvert við getum stefnt í málinu sem kirkja. Mér þykir vænt um hvernig þú setur atriði á oddinn undir lið 2, þar sem þú segir að ef Guð getur blessað ástir og samvistir tveggja af sama kyni, ætti hagstofuvíddin ekki að þvælast fyrir fólki. Það verður einmitt MJÖG athyglisvert að sjá hvernig hugmyndinni um að færa prestum þjóðkirkjunnar vígslurétt yfir staðfesta samvist reiðir af í þeim hópi sem samþykkti álit kenningarnefndar (sem var yfirgnæfandi meirihluti eins og þú bendir á).

    Það er líka gaman af líkingunni sem þú dregur upp í lokin, á milli ólympíuleikanna og þeirri stöðu sem kirkjan er í gagnvart umræðunni um hjónabandið og staðfesta samvist, og hvernig þú notar hana til að koma á framfæri þeirri aðgreiningu sem í þínum huga er á milli hjónabands karls og konu annars vegar og samvistar tveggja af sama kyni hins vegar.

    Það gerir þú með því að stilla KIRKJUNNI upp sem Ólympíuleikunum og HJÓNABANDINU upp sem fótbolta. Allir sjá náttúrulega að það er fáranlegt að endurskilgreina fótbolta sem “útlimahlutlausa íþrótt”, eða hvað?

    Það er hins vegar miklu nærtækara í þessari dæmisögu að líta á ÓLYMPÍULEIKANA sjálfa sem hjónabandið - sem síðan er opnað fyrir fleirum en fótboltaleikurunum - enda fólst hin örlagaríka ákvörðun ólympíunefndarinnar einmitt í því. Engu er breytt, fótboltamennirnir fá áfram að notast við fætur sína í spriklinu og handboltamennirnir koma sterkir inn með sína iðkun. Ólympíuleikarnir standa sterkari eftir.

  2. Grétar Einarsson skrifar:

    OG svo er fundað og rætt og lesið og skrifað og pælt og íhugað og spurt og lagt til og vísað og ályktað og kosið og lagt til og vísað til og fundað og rætt og lesið og skrifað og íhugað og ályktað og kosið og vísað til og…Ekki það að þetta skipti ekki einhverju en…HVAÐ ER EIGINLEGA MÁLIÐ???

  3. Jón Valur Jensson skrifar:

    Málið getur ekki verið minna en það að fylgja vilja Krists um hjónabandið (Mt. 19.5-6, Mk. 10.7-9), sem og kenningu postula hans að því leyti sem hún kann að snerta mök samkynja aðila (I.Kor.6.9-11 [og muna ber, að náðin og breytingar-möguleikinn gleymist ekki í 11. versinu], I.Tím.1.8-11 [já, takið vel eftir því 11. versi í þessu samhengi!], Róm.1.26-27 og Júd.7).

  4. Grétar Einarsson skrifar:

    Í sambandi við það sem Jón Valir skrifar er ágætt að benda á efni Kristins Ólasonar og Clarence Glad sem til er hér á kirkjan.is sem og álit kenningarnefndar. Einnig er vert að benda á ræðu biskups frá prestastefnu 2004.

  5. guðnimár.annáll.is - » Lichteinstein, Salzburg, ný Biblía og staðfest samvist. skrifar:

    […] Kirkjuþing leggur til um helgina að prestar fái að staðfesta samvist samkynhneigðra, það er stórt skref fyrir kirkjuna og eitt það lengsta sem nokkur vestræn kirkja hefur stigið. Hitt finnst mér leiðinlegra hvernig ákveðnir prestar stíga sífellt fram og tala umbæturnar niður og nota málið að mínu mati til persónulegs framdráttar. Rök eru sett til hliðar og keyrt á tilfinningunum einum saman. Besta lausnin á málinu tel ég vera að kirkjan afsali sér borgaralega vígsluvaldinu og láti sýslumenn sjá um það. Bæn og blessun er þá það sem kirkjan veitir öllum jafnt. (sem hún gerir reyndar nú þegar en tekist er á um orðtök) en um það hef ég áður skrifað pistil. […]

Allur réttur áskilinn © 2000-2017 Höfundar og þjóðkirkjan. Flettingar 4006.


Pistlar
Postilla
Almanak
Spurningar